top of page

HET PROGRAMMA

Beschermjassen in het (educatieve) theater werkveld

Op donderdag 8 juni 2023 vond 'HET PROGRAMMA' plaats in De Theaterschool in Rotterdam. Met dit programma studeerde ik af aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. 'HET PROGRAMMA' ontstond naar aanleiding van mijn onderzoek naar beschermjassen in de theaterles.

Beeld: Jitske van der Zee

image00009.jpg
image00019.jpg

Foto's: Jannah Roovers

Beschermjassen zijn rituelen, herinneringen, voorwerpen, muziek, het landschap waar je bent opgegroeid etc.: elementen die jouw verhaal representeren. Beschermjassen is ook een werkwoord: je kunt iemand beschermjassen door deze persoon in diens vertrouwde context te plaatsen. Ik heb onderzocht 'hoe te beschermjassen in de theaterles': ik heb vormen onderzocht om in mijn lessen de culturele, familiale en historische context van mijn leerlingen mee te nemen. Het toepassen van beschermjassen draagt bij aan een positief klimaat in de groep. Doordat leerlingen ruimte krijgen hun eigen verhaal te delen, leren ze elkaar beter kennen en omgaan met verschillen. 

image00001.jpg
image00006.jpg
image00017.jpg

In het eerste deel van het programma ging ik in gesprek met Martine Willems en Nita Liem over Beschermjassen, waar in ons werk dit verweven zit en hoe. Martine Willems heb ik leren kennen tijdens de Basistraining Beschermjassen, ze is werkzaam als ambulant gezinsbegeleider. Tijdens de Basistraining wist ze mijn aandacht te vangen toen ze vertelde over haar dansachtergrond. Nita Liem is danstheatermaker, performer en ze heeft een training ontworpen voor zorg professionals voor Body Oriented Learning. Nita en Martine hadden al een geschiedenis samen. Toen Nita nog mede-artistiek leider was van jongerentheater Nultwintig, tussen 1992 en 2000, maakte ze voorstellingen met jongeren uit Amsterdam door middel van de principes van de hip hop cultuur. Martine was een van deze jongeren. Het leek me interessant met ze in gesprek te gaan over de verbinding tussen kunst, zorg en social work. 

image00002.jpg
image00011.jpg

Na het panelgesprek werd er een workshop gegeven door Nita. Deze workshop stond in het teken van de faseovergang waar ik me in bevond: het afstuderen. Levensfaseovergangen is een belangrijk element van Beschermjassen. In je leven ga je verschillende faseovergangen door. Met sommige levensfase- overgangen krijgen we bijna allemaal te maken. Het zijn ingrijpende gebeurtenissen of grote veranderingen die van invloed zijn op de toekomst. Bijvoorbeeld wanneer je​ naar de basisschool of middelbare school gaat, je van baan verandert, een kind, broertje of zusje krijgt, een verhuizing doorgaat, ziekte en dood. Sommige overgangen ervaar je als positief, andere zijn ingrijpend en pijnlijk. Het afstuderen ervaarde ik op het moment van het programma als onzeker en eenzaam. Ik bevond me in de 'liminele fase'. Deze fase komt voordat je in de nieuwe fase stapt. Het is er kwetsbaar en er wordt vaak te weinig aandacht aan besteed. 

image00005.jpg
image00048.jpg

In de liminele fase ben je angstig en wankel maar je kunt er ook dromen over de toekomst, wat komt er allemaal aan? Hoe zal de toekomst er uit zien? In deze fase is beschermjassen belangrijk. Je hebt krachtbronnen nodig om door de kwetsbaar- en onwetendheid heen te komen. Binnen het onderwijs heb je te maken met allemaal verschillende leerlingen, die zich op verschillende momenten in kwetsbare situaties kunnen bevinden. Beschermjassen zie ik op deze momenten als heel waardevol. Ik heb nu de handvatten om leerlingen op kwetsbare momenten toch te betrekken en mee te krijgen met de les, door ze in hun vertrouwde context te plaatsen en prikkelen. 

IMG_9088.jpg
IMG_9090.jpg
IMG_9089.jpg

HET PROGRAMMA van donderdag 8 juni was een bijzondere dag met waardevolle ontmoetingen en uitwisselingen. Ik heb hiermee mijn afstuderen 'behaald' maar nog veel mooier; deze dag heeft een vertrouwelijke, krachtige en daarmee grote bijdrage geleverd in de beweging naar de volgende fase van m’n leven. Ik kan niet wachten om initiatieven als deze door te ontwikkelen en te blijven delen. 

Door bewust te blijven beschermjassen in mijn theaterlessen en hierover uit te wisselen met collega's, hoop ik dat meer docenten met aandacht om zullen gaan met de context van hun leerlingen. Daarnaast geloof ik dat leren over je eigen beschermjassen en hoe te beschermjassen in de theaterles, ook al op de docentenopleidingen voor theater, een waardevolle ervaring en les zou kunnen zijn. Daarom bied ik met veel enthousiasme en passie de workshop 'Beschermjassen in de theaterles' aan. Wil je hier meer over weten? Of heb je een ander idee met betrekking tot beschermjassen in het theater werkveld? Stuur me dan een bericht. 

bottom of page